|
|
| |
|
| |
Aderans:
|
Kuru film tabakasının
yüzey üzerinde kabarmadan,ince tabakalar
halinde kalkmadan veya çatlamadan durma
kabiliyetidir. Aderans,boyanın belki de
tek en önemli özelliğidir. Islak tutunma,ıslak
koşullara rağmen kuru boya filminin yüzeye
tutunma kabiliyeti,genellikle dış cephe
boyaları için önemlidir.
|
Akrilik:
|
Yüksek performanslı
akrilik esaslı boya veya su-bazlı boyalarda
kullanılan sentetik polimerdir. Boyanın
bağlayıcısı gibi,akrilik reçineler, kaplamanın
kimyasallara dayanmasına ve ışık haslığı
nedeniyle renginin kalıcı olmasına olanak
sağlar.
|
Akrilik Reçine:
|
Renk ve parlaklık dayanımı,alkali
ve oksidasyon dayanımı,sertlik, yapışma
ve bağlama sağlamlığı ve film ömrü gibi
özellikleri süper olarak nitelendirilen
ve kaplama formülleri arasında seçkin bir
yeri olan reçinelerdir. Genellikle, akrilik
asit,metakrilik asit,akrilonitril ve bunların
copolimerlerinin esterlerini içeren akrili
asitlerin türevlerinin polimerizasyonu sonucu
oluşan reçinelerdir. Akrilat reçineler olarak
da bilinirler.
|
Akrilik
esaslı boya:
|
(1)Esas olarak aqua
ortam içersinde polimerik maddenin sabit
dispersiyonu. (2) Plastik veya reçinenin
,doğal veya sentetik su içersinde dispersiyonu;
sentetik, emülsiyon polimerizasyonu ile
yapılır. (Dikkat edilmesi gereken husus,polimerizasyondan
sonra akrilik esaslı boya su içerisinde
dağılmış katıdır, bu yüzden emülsiyon değildir.
Boya endüstrisinde akrilik esaslı boya ve
emülsiyon benzer kullanılır.)
|
Akrilik
esaslı Boya:
|
Polivinil asetat veya
akrilik reçineler gibi sentetik bağlayıcılar
ile yapılan su ile inceltilen boyalardır.
Yağlı boyaların tersine,akrilik esaslı boyalar
çabuk kurur,düzgün akar ve su ile kolaylıkla
temizlenebilir. Yüksek performanslı akrilik
esaslı boya boyalar %100 akrilik reçine
içerirler.
|
Akrilik
esaslı Boya:
|
Bağlayıcısının çoğunluğunu
akrilik reçine oluşturan su ile inceltilen
boyalardır. Belirli özellikler katmak veya
maliyeti düşürmek için boyaya katılan diğer
bağlayıcılar ise,stiren,epoksi ve polivinil
asetat.
|
%100
Akrilik esaslı Boya:
|
Bağlayıcı olarak sadece
akrilik reçine kullanılmış su ile inceltilen
boyalardır. Genel olarak çok kaliteli akrilik
esaslı boyalar farklı birçok mimari kaplama
için kullanılır,%100 Akrilik esaslı boyalar,süper
aderans,uzun süreli esneklik,nefes alabilirlik,alkali
dayanımı, sertlik, ve parlaklık dayanımına
sahiptirler.
|
Alkidler:
|
Her ne kadar,orta dereceli
ekipmanlar ve marin enamellerde bağlayıcı
olarak kullanılsalar da,içeride ve dışarıda,ahşap
boyalarında bulunan reçinelerdir.
|
Badana:
|
Esas olarak, kireç ile
suyun karıştırılması ile elde edilir. İç
cephe dekorasyonu için kullanılır. Yıkamaya
karşı dayanıklı değildir.
|
Bağlayıcı:
|
Bağlayıcı, pigment parçalarını,
düzgün boya filmi oluşturmak üzere bağlar
ve aynı zamanda boyanın yüzeye yapışmasını
sağlar. Bağlayıcının cinsi ve miktarı,boyanın
performans özelliklerinin -yıkanabilirlik,sertlik,yapışma
ve renk dayanımı- çoğunu belirler. Kaliteli
yüksek performanslı akrilik esaslı boyaların
üretiminde tercih edilen bağlayıcı, akrilik
polimerler gibi reçinelerdir.
|
Beyazlama:
|
Güneş ışığına maruz
kalma sonucu oluşan renk kaybı.
|
Dayanıklılık:
|
Boyanın maruz kaldığı
yıpratıcı çevre etkilerine,özellikle kötü
hava şartları,karşı dayanma derecesi. Dayanıklılığın
iki etkisi vardır. Koruyucu özellikleri
yüzeyi bozulmaktan korur. Dekoratif özellikleri
etkileyici görüntüsünün kalıcı olmasını
sağlar.
|
Dispersiyon(Süspansiyon):
|
Çok ince katı yapıdaki
partiküllerin bir sıvı madde içinde homojen
şekilde dağılması işlemidir.
|
Elastikiyet:
|
Boyanın,görünümünde
değişiklik olmadan veya zarar görmeden,
genişleme ve daralma yeteneği. Sıcaklık
değişimleri genişleme ve daralmaya sebep
olur. Örneğin sarı çam tanecik boyutuna
bağlı olarak farklı oranlarda genişler.
Elastikiyet dayanıklılığın anahtarıdır.
Akrilik bağlayıcılar elastikiyetleriyle
dikkat çekerler.
|
Emülsiyon:
|
Sıvı yapıdaki kimyasal
maddenin bir emülgatör yardımıyla başka
sıvı kimyasal madde içinde dağılması işlemi.
|
Empregnasyon:
|
Çok düşük viskoziteli
bir sıvının,katı bir yüzeyin içine derinliklerine
işlemesi,girmesidir. Bu sayede kapiler boşluklar
ve porlar dolabilir. Kendinden sonra gelebilecek
uygulamaya iyi aderans oluşturur ve yüzeyin
mukavemetini arttırır.
|
Enamel:
|
Genellikle yüksek parlaklıkta
ama düşük parlaklık derecelerinde de olabilen
;örneğin mat enameller, düzgün yüzey oluşturma
yeteneğiyle karakterize edilmiş son kat
boyadır.
|
Film
Oluşumu:
|
Boyanın sürekli kuru
film tabakası oluşturma kabiliyeti. Bu proses,su
veya solventlerin buharlaşması ve bağlayıcı
parçalarının birleşmesi sonucu oluşur. Sürekli
kuru film suyu iter.
|
Genleştirici:
|
Pigmentlerin boşluklarını
doldurup genleştiren titanyum dioksitten
daha ucuz içeriktir. Genleştirici pigmentsiz
kullanılamaz. Yaygın kullanılan bazı genleştiriciler
şunlardır;kaolen,kalsit ve silika.
|
Hacim
katıları:
|
Pigment ve bağlayıcının
hacmi toplamının,toplam hacme bölümü. Yüzde(%)
olarak ifade edilir. Yüksek hacim katıları,daha
kalın kuru film tabakası,ileri örtücülük,
ve yüksek dayanıklılık demektir.
|
Havasız
spreyleme(püskürtme):
|
Yüksek basınçla bir
delikten, kuvvet uygulayarak boyanın atomizasyonu
prosesi. Özellikle boya önceden ısıtıldığında,solventlerin
buharlaşması ile yol almasının efektidir.
|
İnceltici:
|
İnceltici
ve bağlayıcı beraber,boyanın nakil vasıtasını
oluştururlar. Su,akrilik esaslı boya boyalarda
kullanılan, boya kurudukça buharlaşan,düzgün
boya uygulamasına olanak sağlayan incelticilerdir.
Yağlı boyaların incelticileri ise turpentin
veya alkol(ispirto)dür.
|
Kabarma:
|
Genellikle ısı veya
nemin sebep olduğu, boyanın üzerindeki oyuklar,
kubbe şeklindeki formülasyonlar. Solvent
tamamen uçmadan önce,yüzeyi kuruyan boya
filminde solventin hapis olması sonucunda
da oluşabilir.
|
Katalizör:
|
Varlığı, kimyasal reaksiyonun
hızını arttırır. Bazı durumlarda, katalizör,
emilmeden ve yeniden oluşmadan fonksiyon
gösterir. Diğer durumlarda ise reaksiyona
hiç girmemiş gibi gözükür ve yüzey karakterlerinin
yetkisiyle fonksiyon gösterir. Negatif katalizör
ise (inhibitör) kimyasal reaksiyonu yavaşlatır.
|
Kıvam(Viskozite):
|
Boyanın akmaya karşı
direnci. Yüksek kıvamlı boya yavaş akar;
az kıvamlı boya çabuk akar.
|
Küf:
|
Nemli iklimlerde çok
karşılaşılan bir problem olan küfe sebep
kimyasal.
|
Örtücülük:
|
Boyanın,yüzeyi veya
önceden uygulanan boyayı ve yüzeydeki lekeleri
kapatma veya örtme kabiliyeti. Boyanın pigmenti
ile örtücülük sağlanır.
|
Pigment:
|
Düzgün yuvarlak,doğal
veya sentetik,inorganik veya organik,çözünmeyen
dağılmış parçalar(toz). Bu parçalar,boya
sıvısının içinde dağılarak,boyaya renk vermenin
yanında,opaklık,katılık,dayanıklılık ve
korozyona dayanıklılık gibi boyanın temel
özelliklerini de geliştirirler. Bu terim
beyaz veya renkli pigmentler ile birlikte
genleştiricilerde içerirdi. Pigment olan
tozlar ve boyalar arasındaki fark genel
olarak çözünürlüğün temelinde incelenmektedir.
Kullanım esnasında,pigmentler, çözünme yen
ve madde içerisinde dağılan,boyalar ise
çözünebilir veya solüsyon halinde bulunan
malzemelerdir.
|
Polimerizasyon:
|
Reaktif yapıdaki çifte
bağlar içeren aynı veya farklı monomerlerin
ısı,ışık veya katalizörler yardımıyla oluşturdukları
farklı yapılardaki kimyasal bileşikler işlemidir.
Eğer bir polimer yapı yalnız bir cins monomerden
oluşmuşsa HOMOPOLİMER,iki,üç...gibi farklı
cins monomerlerden oluşmuşsa KOPOLİMER adı
verilir.
|
PVA(Polivinil
Asetat):
|
Vinil asetat ve bir
katalizörün polimerizasyonu sonucu türetilen
renksiz,termoplastik,suda çözünebilir,reçinemsi
yüksek polimerdir. Genellikle, düşük kaliteli
su-bazlı kaplamalarda akrilik esaslı boya
bağlayıcı olarak kullanılır. Bunun yanında
yapıştırıcılar,tekstil,empregnasyon alanlarında
da kullanılan bir reçinedir.
|
PVC(Pigment
Hacim Konsantrasyonu):
|
Pigment hacminin,kaplamadaki
toplam uçucu olmayan maddelere(örn.,pigment
ve bağlayıcı) oranı. Bu oran genellikle
yüzde(%) olarak ifade edilir.
|
Reçine:
|
(1) Doğal veya sentetik
şeffaf ve eriyen ürünlerin büyük bir bölümüne
verilen ad. Farklı renklerde bulunabilirler.
Yüksek molekül ağırlığına sahip sentetik
reçineler polimer olarak etki ederler. (2)
Belirsiz veya çok büyük molekül ağırlığı
olan,strese maruz kaldığında akışkanlık
kazanan,yumuşama ve erime aralığı bulunan
ve konkoidal kırılan katı,yarı katı,sahte(psödomer)
katılardır. (3) Genellikle bu terim kaplama
ve plastiklerde temel materyal olan her
hangi bir polimerin yerine kullanılır.
|
Renk Dayanımı:
|
Boyanın orijinal rengini
koruma ve solmaya karşı dayanma
yeteneğidir.
|
Solma:
|
Işık veya sıcaklığa
maruz kalan boyanın renginin açılması.
|
Soyulma:
|
Boyanın şeritler veya
yapraklar halinde yüzeyden ayrılması. Tabakalar
halinde kalkmaya benzer olarak aderans kaybı
sonucu oluşur.
|
Tabakalar
halinde kalkma:
|
Aderans veya elastikiyet
kaybı sonucu boyanın parçalar
halinde yüzeyden ayrılması.
|
Taşıyıcı:
|
Boyanın,içinde pigmentin
dağıldığı sıvı kısmı. Bağlayıcı ve tinerin
birleşiminden oluşur.
|
Tebeşirlenme:
|
Hava koşullarının bozucu
etkilerinin bağlayıcı ortamını ayırarak
sebep olduğu boya film yüzeyi üzerindeki
kolay ufalanabilir toz oluşumu. Boya filminin
tebeşiri, pigmentin seçimi ve konsantrasyonundan
etkilenebilir. Bağlayıcı ortamının seçimi
de etkili olabilir.
|
Titanyumdioksit,(TiO2):
|
Boyalar,plastikler ve
kauçuklarda esas pigment olarak kullanılan,yüksek
opaklıkta,tebeşirsiz açık beyaz renkte pigmenttir.
Mineral ilmenit veya tabi titan dioksit
madeni cevherinden elde edilir.
|
Tozlanma(çiçeklenme):
|
Yüzey kaplamalarının,taş,tuğla,sıva
veya harç,üzerinde genellikle beyaz,çözünebilir
tuzların birikerek kabuklanması. Nemin harç
veya komşu çimentonun içinden sızan tuz
veya serbest alkaliler bu probleme yol açarlar.
|
VOC(Uçucu
Organik İçerik):
|
Standard test sonuçları
altında buharlaşan karbon bileşikleri. Esas
olarak,su hariç bütün boya solventleri UOC
dir. Hükümet,olası çevre ve sağlık etkilerine
karşı, boyada bulunan uçucu organiklerin
miktarını kısıtlamayı belirleyebilir.
|
Yıkanabilirlik:
|
Zarar vermeden kuru
boya filmi yüzeyinden kirin kaldırılmasına
olanak verecek yıkama şekli işimizi kolaylaştırır.
Yayılma: Kaplamanın, fırça izleri gözükmeksizin
düzgün boya filmi oluşturma kabiliyeti.
Çok kaliteli akrilik esaslı boya boyaların
süper yayılma kabiliyeti vardır.
|
Kaynak: Betek Boya
|
|
|
|